Judo wedstrijdregels: zo werkt een judowedstrijd
Een judowedstrijd draait om techniek, controle en respect. De judoka’s proberen elkaar met toegestane worpen op de rug te werpen of met een houdgreep te controleren. Wie de wedstrijd wint, hangt af van de behaalde scores, straffen en de resterende tijd. Hieronder lees je de belangrijkste judo wedstrijdregels.
Het doel van de wedstrijd
Een wedstrijd wordt gewonnen door een judoka die een ippon behaalt, als de tegenstander wordt gediskwalificeerd of als de wedstrijdtijd voorbij is en de judoka de hoogste score heeft. De scheidsrechter leidt het gevecht en geeft met Japanse wedstrijdtermen aan wanneer er wordt gescoord of wanneer het gevecht wordt stilgelegd.
Hoe werkt de puntentelling?
Ippon: direct winnen
Een ippon is de hoogste score en beëindigt de wedstrijd meteen. Een judoka kan een ippon scoren door de tegenstander met een gecontroleerde worp grotendeels op de rug te werpen, met voldoende kracht en snelheid. Ook kan een ippon volgen uit een houdgreep die lang genoeg wordt vastgehouden, of uit een toegestane armklem of verwurging waarbij de tegenstander opgeeft of niet meer verder kan.
Waza-ari: een belangrijke score
Een worp die niet aan alle voorwaarden voor een ippon voldoet, kan een waza-ari opleveren. Ook een houdgreep die korter duurt dan nodig is voor een ippon kan een waza-ari opleveren. Twee waza-ari’s tellen samen als ippon. De wedstrijd is dan afgelopen.
Houdgrepen op de grond
Na een worp kan het gevecht op de grond doorgaan. De judoka bovenop probeert de tegenstander in een houdgreep vast te zetten. De judoka onderop probeert los te komen, bijvoorbeeld door te draaien of een been in een verdedigende positie te brengen. De scheidsrechter beoordeelt de controle en houdt de tijd bij.
Ook armklemmen en verwurgingen kunnen op de grond worden toegepast, maar alleen als de wedstrijdregels voor de betreffende leeftijds- en vaardigheidscategorie dit toestaan. Bij jeugdwedstrijden gelden soms aanvullende beperkingen om de veiligheid te waarborgen.
Wedstrijdduur en golden score
De wedstrijdduur hangt af van de leeftijd, het niveau en het toernooi. Is er aan het einde van de reguliere tijd geen winnaar, dan kan de wedstrijd doorgaan in de zogenoemde golden score. In deze verlenging wint de eerste judoka die een beslissende score behaalt. De golden score eindigt ook als een judoka door straffen wordt gediskwalificeerd.
Strafpunten: shido en hansoku-make
Een judoka kan een shido krijgen voor een overtreding, zoals passief vechten, het ontwijken van een gevecht of het uitvoeren van een verboden handeling. De precieze toepassing hangt af van de geldende wedstrijdregels. Shido’s leveren de tegenstander doorgaans niet direct een score op, maar kunnen uiteindelijk wel de uitslag bepalen.
Bij ernstige overtredingen kan de scheidsrechter hansoku-make geven. Dat betekent dat de judoka wordt gediskwalificeerd en de wedstrijd verliest. Sommige overtredingen leiden direct tot diskwalificatie; andere kunnen dat gevolg hebben na herhaalde waarschuwingen.
Wat is niet toegestaan?
Judo heeft duidelijke veiligheidsregels. Handelingen die de tegenstander in gevaar brengen, zijn verboden. Ook bepaalde technieken en manieren van vastpakken zijn niet toegestaan. De regels kunnen per leeftijdscategorie en wedstrijdorganisatie verschillen. Daarom is het verstandig om voor een toernooi de actuele reglementen van de organisator te controleren.
Respect en sportiviteit
Respect is een belangrijk onderdeel van judo. Judoka’s groeten elkaar voor en na de wedstrijd en volgen de aanwijzingen van de scheidsrechter op. Ongepast gedrag, zoals beledigen, gevaarlijk doorspelen of het negeren van de scheidsrechter, kan bestraft worden.
Regels kunnen per wedstrijd verschillen
De basisregels zijn internationaal herkenbaar, maar wedstrijdduur, toegestane technieken en veiligheidsmaatregelen kunnen verschillen per leeftijd, niveau en toernooi. De regels worden bovendien periodiek aangepast. Vraag bij twijfel aan de trainer of wedstrijdorganisatie welke regels voor jouw wedstrijd gelden.
Met kennis van de puntentelling, straffen en wedstrijdverloop is een judowedstrijd makkelijker te volgen. Boven alles draait judo om gecontroleerde techniek, veiligheid en respect voor je tegenstander.
6 belangrijke judowedstrijdregels die je moet kennen
- Een ippon beëindigt de wedstrijd direct.
- Twee waza-ari’s samen vormen een ippon.
- Een shido is een waarschuwing voor een overtreding.
- Vermijd verboden grepen en gevaarlijke technieken.
- Volg de aanwijzingen van de scheidsrechter op.
- Buig voor en na de wedstrijd naar je tegenstander.
Een ippon beëindigt de wedstrijd direct.
Bij judo beëindigt een ippon de wedstrijd direct: de judoka die de score behaalt, wint meteen. Een ippon kan bijvoorbeeld worden toegekend voor een krachtige, gecontroleerde worp waarbij de tegenstander grotendeels op de rug landt. Ook een voldoende lang vastgehouden houdgreep of een toegestane armklem of verwurging waarbij de tegenstander opgeeft, kan tot ippon leiden.
Twee waza-ari’s samen vormen een ippon.
Een judoka kan een wedstrijd winnen door twee waza-ari’s te behalen. Zodra de scheidsrechter de tweede waza-ari toekent, tellen de scores samen als een ippon en is de wedstrijd direct afgelopen. Zo kan een judoka ook winnen zonder één worp of actie te maken die op zichzelf een ippon oplevert.
Een shido is een waarschuwing voor een overtreding.
Een shido is een waarschuwing voor een overtreding van de wedstrijdregels, bijvoorbeeld passief vechten of het ontwijken van de strijd. De scheidsrechter onderbreekt de wedstrijd om de straf aan te geven. Shido’s leveren de tegenstander meestal niet direct een score op, maar kunnen wel invloed hebben op de uitslag: bij herhaalde overtredingen kan een judoka uiteindelijk worden gediskwalificeerd. De precieze toepassing hangt af van het geldende wedstrijdreglement.
Vermijd verboden grepen en gevaarlijke technieken.
Vermijd verboden grepen en gevaarlijke technieken om jezelf en je tegenstander te beschermen. Sommige handelingen zijn volgens de wedstrijdregels niet toegestaan en kunnen een waarschuwing, straf of zelfs diskwalificatie opleveren. Twijfel je of een techniek is toegestaan? Vraag het dan vooraf aan je trainer en volg tijdens de wedstrijd altijd de aanwijzingen van de scheidsrechter.
Volg de aanwijzingen van de scheidsrechter op.
Volg tijdens een judowedstrijd altijd de aanwijzingen van de scheidsrechter op. Stop direct wanneer de scheidsrechter “matte” zegt en hervat het gevecht pas wanneer hij of zij “hajime” aangeeft. Zo blijft de wedstrijd veilig, eerlijk en overzichtelijk voor beide judoka’s. Twijfel je over een beslissing? Blijf respectvol en vraag na afloop eventueel om uitleg.
Buig voor en na de wedstrijd naar je tegenstander.
Buig voor én na de wedstrijd naar je tegenstander. Met deze groet toon je respect en sportiviteit: vóór de wedstrijd wens je elkaar een eerlijk gevecht toe, en na afloop bedank je elkaar, ongeacht de uitslag. Volg daarbij de aanwijzingen van de scheidsrechter en groet op het juiste moment.